leeg

In het kort...

Links een kapersbrief getekend door Willen van Oranje welke hij in 1570 aan Nicolaas Ruychaver gaf.

Uitleg

De definitie van kaapvaart = het met commissie op buit varen in tijd van oorlog (door de overheid toegestane piraterij).
Een kaper kreeg een kapersbrief (= een vergunning) mee, waarin precies stond beschreven wat en wie hij mocht aanvallen. Zo'n brief werd uitgegeven in ruil voor een deel van de winst. Een kapersbrief werd erkend en dit betekende dat een kaper niet kon worden aangeklaagd wegens piraterij (dit was helaas niet altijd genoeg om hem te redden van de galg). Een gevangengenomen kaper moest officieel als een krijgsgevangene behandeld worden, een piraat werd vaak gewoon overboord gezet. Iemand die op kaapvaart ging, nam dus grote risico's.

Niet iedereen kon zomaar een kapersbrief uitgeven; in eerste instantie mocht alleen een soeverein (heerser) dit doen, dus bijvoorbeeld Koning Philips II.
* Officieel deed Willem van Oranje dit, niet omdat hij stadhouder van Holland en Zeeland was, maar omdat hij soeverein was van het Prinsdom Oranje in Zuid-Frankrijk.

* Op gezag van Willem van Oranje schreef Lodewijk van Nassau op 20 februari 1570 de eerste Nederlandse kaapvaartbrief uit aan Diederik van Sonoy (dit werd ook wel commissie-, kaper-, bestel- of octrooibrief genoemd, in het Frans Letter de Marque).

* De West-Indische Compagnie kon een admiraal van een vloot een kapersbrief geven die hem de toestemming gaf de schepen van de vijand te kapen. Aangezien toen de tachtigjarige oorlog met Spanje nog bezig was, was dit een uitstekend middel om de Spanjaarden te bestrijden (helaas was het duur en weinig succesvol; alleen de verovering van de Spaanse Zilvervloot door Admiraal Piet Heyn in 1628 was een groot succes. Dit leeft nog steeds voort in ons geheugen).

In 1856 schortten 7 landen het gebruik van de kapersbrief op; Engeland en de Verenigde Staten wilden het recht echter behouden. Deze onderschreven pas veel later. Zie de tekst.